---
title: "İmam-ı Gazali Hazretleri’nden Hikmetli Sözler ve Tavsiyeler"
description: "İmam-ı Gazali Hazretleri’nden hikmetli sözler ve tavsiyeler..."
date: 2025-02-03
modified: 2025-02-03
categories: ["GÜZEL SÖZLER"]
tags: ["imamı gazali", "imamı gazali hazrelterinden sözleri", "imamı gazali sözler", "imamı gazali sözleri", "imamı gazali tavsiyeleri"]
url: https://www.islamveihsan.com/imam-i-gazali-hazretlerinden-hikmetli-sozler-ve-tavsiyeler.html
language: tr
source: İslam ve İhsan
---

# İmam-ı Gazali Hazretleri’nden Hikmetli Sözler ve Tavsiyeler

> İmam-ı Gazali Hazretleri’nden hikmetli sözler ve tavsiyeler...

Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz buyurur: ***“Din, nasihattir.”*** (Müslim, Îmân, 95)

Cenâb-ı Hakk’ın insanlığa muhteşem ikrâmı, ebedî ve mükemmel mûcizesi olan **Kur’ân-ı Kerim;** baştan sona hikmettir, öğüttür, nasihattir, ibret dolu kıssa ve bin bir hissedir.

Başta sahâbî efendilerimiz olmak üzere, bütün Hak dostları Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz’in zamana yayılmış zirve mâhiyette, müstesnâ talebeleridir.

### İMÂM-I GAZÂLÎ HAZRETLERİ’NDEN HİKMETLİ SÖZLER VE TAVSİYELER

*Fâsıklar ve gafillerle zâhirî beraberlik, zamanla zihnî beraberliğe, zihnî beraberlik de bir müddet sonra kalbî beraberliğe dönüşür.**Bu ise, insanın adım adım helâke sürüklenmesi demektir.*

**ALLAH RIZÂSINDA MIYIM?**

*İmam Gazâlî,**ilmin ve şöhretin zirvesinde idi. Husûsî halkasında 300 talebesi vardı. Fakat içinde vicdanını yakan, sadrını daraltan bir sual vardı:*

*«–Ben acaba Allah rızâsında mıyım yoksa şöhretin pençesinde miyim?»*

*Sonunda bu endişe galip geldi ve her şeyi terk ederek uzlete çekildi. Sadece ilâhî nasiplerin sonsuz tecellîsi içinde dirâyetli bir hiçliğe büründü. En nihayet;*

*“–Allah Rasûlü’nün rûhâniyeti tecellî etti de kurtuldum.”**dedi. Yeniden irşâda, ancak bu şekilde döndü. Neticede **«İhyâ ve Kimyâ» **gibi, bereketli eserlerini kaleme alması da, ancak böyle bir derûnî terbiye sonrasında gerçekleşti.*

**BİR AT GİBİ**

- *Ruh bir süvari, beden bir at gibidir.*

*Atını**terbiye eden**süvariyi, o at, sahibinin istediği menzile götürür.*

*Fakat**terbiye edilmemiş at**ile sefere çıkan kimse, an gelir o atın hamlığı yüzünden uçurumlara yuvarlanır.*

**BALMUMU GİBİ**

- *İnsan, balmumu gibidir.*

*Terbiye**ile ona -müsbet veya menfî- istenilen şekil verilebilir.*

*(Meselâ üç yaşındaki iki çocuğun biri, gördüğü bir köpek yavrusuna süt verir, diğeriyse taş atar. Bu, onların aldıkları terbiye farkının bir neticesidir.*

*İşte insanın fıtratındaki menfî temâyülleri bertaraf edip müsbet istîdatları geliştirmek için mânevî terbiye gereklidir.)*

**DÂİMÂ NEFSİN ALEYHİNE**

- *Senden gencini gördüğün vakit; “Bunun günahı benden azdır.” diye düşün.*

- *Senden yaşlısını gördüğün vakit; “Bunun sevâbı benden çoktur, bilmediğim tarafları ile benden daha fazîletlidir.” düşüncesi ile ona bak!*

- *Senden âlimini gördüğünde; “Bunun ilmi var, kendisini kurtarır.” diye düşün.*

- *Senden câhilini gördüğünde; “Bu bilmez, Allah onu bağışlar.” diye düşün!*

*(Müsamaha gayra, muâheze nefsedir.*

*Yani nefsinin bu kişilere bakıp da kendi durumunu daha iyi görmesine fırsat verme! Zira bir mü’min için ölçü; etrafındaki, zamanındaki kişiler değil, sahâbe-i kiramdır.)*

**FITRATIN ŞİFRELERİ**

*İmam Gazâlî Hazretleri; insanda, hâl ve davranışları şekillendiren üç fıtrî kuvvet tespit etmiştir:*

➢*Kuvve-i Akliyye**(aklın gücü),*

➢*Kuvve-i Gadabiyye**(bedenin gücü),*

➢*Kuvve-i Şeheviyye**(arzuların gücüdür).*

*Bu fıtrî kuvvetler de üç şekilde hayata akseder: İfrat, tefrit ve itidal.*

*‒ İfrat;**ölçüyü aşmak, aşırıya kaçmaktır.*

*‒ Tefrit;**aşırılığın zıddıdır. Yani noksanlık ve gevşeklik gösterip ortalamanın altında kalmaktır.*

*‒ İtidal**ise, ifrat ve tefrîtin ortası, yani hâl ve davranışların makbul olan denge noktasıdır.*

*Kuvve-i akliyenin;*

- *İfrâtı, cerbezedir/taşkınlıktır.*

- *Tefrîti, ahmaklıktır.*

- *Makbul olan itidali ise, hikmete râm olmaktır.*

*Kuvve-i gadabiyye**nin;*

- *İfrâtı, hiddet, yani aşırı öfkedir.*

- *Tefrîti, korkaklıktır.*

- *Makbul olan itidali ise şecaattir; güç ve cesareti yerinde ve lüzumu kadar kullanmaktır.*

*Kuvve-i şeheviyye**nin;*

- *İfrâtı, fücurdur, edepsizlik ve ahlâksızlıktır.*

- *Tefrîti, cümûd yani donukluktur.*

- *Makbul olan itidali ise, edep, iffet ve hayâdır.*

*Bütün bu husûsiyetlerdeki itidal, hayatımızın Kur’ân ve Sünnet ile te’lif etmemizle hâsıl olur.*

**BİR ÇÜRÜK ELMA!**

*–Evlâdım!*

*Son derece dikkat edeceğin bir husus varsa, o da kimlerle düşüp kalktığındır.*

*Şunu iyi bil ki;*

➢*Bir**sepet sağlam elma,**içindeki bir çürük elmayı sağlama çıkaramaz.*

➢*Fakat**bir çürük elma,**hepsini çürütebilir.*

- *Bunun için dâimâ sâlihlerle düşüp kalk!*

- *Asıl hüner ve afiyet, bollukta da riyâzet hâlinde yaşayarak sabretmesini bilmektir.*

- *Dil, okumalı; akıl, firâsetiyle tercüme ve tefekkür etmeli, kalp ise hazmedip ders almalıdır.*(Bkz. İhyâ, I, 816)

*İnsan dış görünüş bakımından istediği kadar kendini gizlesin, bir gün iç yüzü kendini ele verir.*

**Kaynak:** Osman Nûri Topbaş, Asr-ı Saâdetten Günümüze HİDÂYET REHBERLERİ, Yüzakı Yayıncılık

---

Kaynak: [İslam ve İhsan](https://www.islamveihsan.com/imam-i-gazali-hazretlerinden-hikmetli-sozler-ve-tavsiyeler.html) · Eklenme tarihi: 03.02.2025 · Son güncelleme: 03.02.2025

## Bağlantılar

- [Bu yazının HTML sürümü](https://www.islamveihsan.com/imam-i-gazali-hazretlerinden-hikmetli-sozler-ve-tavsiyeler.html)
- [Kategori: GÜZEL SÖZLER](https://www.islamveihsan.com/kategori/guzel-sozler)
- [Site dizini](https://www.islamveihsan.com/llms.txt)
