---
title: "İbrahim Bin Edhem Hazretleri’nden Hikmetli Sözler ve Tavsiyeler"
description: "İbrahim Bin Edhem Hazretleri’nden hikmetli sözler ve tavsiyeler..."
date: 2025-01-22
modified: 2025-01-22
categories: ["GÜZEL SÖZLER"]
tags: ["ibrahim ethem hazretleri sözleri", "ibrahim ethem hazretlerinin sözleri", "ibrahim ethem hazretleri 5 tavsiye"]
url: https://www.islamveihsan.com/ibrahim-bin-edhem-hazretlerinden-hikmetli-sozler-ve-tavsiyeler.html
language: tr
source: İslam ve İhsan
---

# İbrahim Bin Edhem Hazretleri’nden Hikmetli Sözler ve Tavsiyeler

> İbrahim Bin Edhem Hazretleri’nden hikmetli sözler ve tavsiyeler...

Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz buyurur: ***“Din, nasihattir.”*** (Müslim, Îmân, 95)

Cenâb-ı Hakk’ın insanlığa muhteşem ikrâmı, ebedî ve mükemmel mûcizesi olan **Kur’ân-ı Kerim;** baştan sona hikmettir, öğüttür, nasihattir, ibret dolu kıssa ve bin bir hissedir.

Başta sahâbî efendilerimiz olmak üzere, bütün Hak dostları Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz’in zamana yayılmış zirve mâhiyette, müstesnâ talebeleridir.

### İBRAHİM BİN EDHEM HAZRETLERİ’NDEN HİKMETLİ SÖZLER VE TAVSİYELER

*“**İlâhî muhabbetteki vecd**, lezzet ve istiğrâkımız müşahhas bir şey olsaydı; krallar onu alabilmek için bütün**hazineleri**ni de**krallıkları**nı da
fedâ ederlerdi.”*

**NEREDE ARANIR?**

*Bir gece yarısıydı. İbrahim bin Edhem, tahtının üzerinde uyuyakalmış olarak yatmaktaydı. Birden sarayının damında müthiş bir gürültü-patırtı çıktı. Yüksek sesle bağrışıp çağrışmalar gittikçe çoğaldı ve en nihayet sultanı uyandırdı.*

*Sultan İbrahim bin Edhem, hızla yerinden doğrularak dama doğru haykırdı:*

*“–Kim var orada?!. Gecenin bu saatinde damda ne yapıyorsunuz?!.”*

*Derinden bir cevap geldi:*

*“–Kaybolan devemizi arıyoruz sultanım!”*

*İbrahim bin Edhem hiddetle seslendi:*

*“–Damda deve aranır mı bre ahmaklar?!.”*

*Bu seferki cevap çok mânidar ve irşad niteliğindeydi:*

*“–Ey İbrahim bin Edhem! Sen damda deve aranmayacağını biliyorsun da; sırtındaki ipekli elbiseler, başındaki taç, elindeki kırbaç ve oturduğun tahtla Hakk’ı arayıp bulamayacağını bilmiyor musun?!.”*

*İbrahim bin Edhem*-rahmetullâhi aleyh-*’in gönlünde mâneviyâtın ilk kıvılcımı böylece atılmış oldu.*

*İbrahim bin Edhem,**henüz sultan iken bir gün ava çıkmıştı. Bir ceylânın arkasından koştu. Hayli uzaklaştı. Tam ceylânı köşeye sıkıştırmıştı ki, o nârin ve güzel hayvan hâl lisânıyla;*

*“–Ey İbrahim!**Sen bunun için yaratılmadın. Allah seni, beni avlaman için mi yoktan var etti? Hem beni avlasan ne kazanacaksın? Bir cana kıymaktan başka ne elde edeceksin?” dedi.*

*İbrahim bin Edhem, bu sözleri duyunca, yüreğine öyle bir kor düştü ki, o anda kendisini atından yere attı. Sahrâlara doğru koşmaya başladı. Bir müddet sonra etrafına baktığında, kocaman sahrâda bir çobandan başkasını göremedi. Hemen yanına gidip yalvardı:*

*“–Ne olursun, şu üzerimdeki mücevherleri, padişahlık elbiselerimi ve silâhlarımı benden al da senin giydiğin abayı bana ver! Kimseye de bir şey söyleme!” dedi.*

*Çobanın şaşkın bakışları arasında abayı giydi ve gözden kayboldu.*

*Sultan İbrahim bin Edhem, tâc u
tahtı terk edip, derviş İbrahim bin Edhem Hazretleri* *oldu.*

*Tasavvuf için tâc u tahtı terk etmek şart değildir. Ömer bin Abdülaziz ve Sultan Fatih gibi zâtları ise, onların terbiyeleriyle meşgul olan ehlullah hazerâtı, vazifeyi terk ettirmeden irşâd etmiştir.*

*Bu, şahıstan şahsa değişen bir terbiye metodu meselesidir.*

**BİZ DE SİLDİK!**

*İbrahim bin Edhem Hazretleri,**sızmış hâldeki bir sarhoşun pis kokulu ve bulaşık ağzını yıkamıştı. Niçin böyle yaptığını soranlara da şu cevabı vermişti:*

*“–Eğer yüce Allâh’ın adını**zikretmek için yaratılan dil ve ağzı**bulaşık olarak bıraksaydım, (zikre) hürmetsizlik olurdu...”*

*Sarhoş ayıldığı zaman ona;*

*“–Horasan zâhidi İbrahim bin Edhem senin ağzını yıkadı...” dediler.*

*Bu durumdan mahcub olan sarhoşun gönlü de uyandı ve;*

*“–Öyleyse ben de tevbe ettim...”**dedi.*

*Böyle bir ıslaha vesile olan İbrahim bin Edhem Hazretleri’ne rüyasında Hak katından şöyle nidâ edildi:*

*“–Sen Biz’im için onun ağzını yıkadın!*

*Biz de senin için onun kalbini yıkadık!..”*

**ŞEREFTİR**

*Bir kimse**İbrahim bin Edhem Hazretleri**’ne;*

*“–Gece ibâdetine kalkamıyorum, bana bir çare öğret.” deyince Hazret, şu cevabı verdi:*

*“–Gündüzleri Allâh’a**isyan etme**(yani mâneviyâtına zehir saçacak hâl ve davranışlardan kendini koru); geceleri O seni huzûrunda durdurur.*

- *Geceleyin O’nun huzûrunda bulunmak, yüce bir şereftir.*

**➢***Günahkârlar**bu şerefi hak edemezler!”*

*Hadîs-i şerifte buyurulur:*

*«Mü’minin şerefi, geceleri kāim olmasındadır...»*(Hâkim, IV, 360-361/7921)

**NASIL KABUL EDİLSİN?**

*“–Yaptığımız duâlar niçin kabul olmuyor?” diye soranlara İbrahim bin Edhem Hazretleri şu cevabı verir:*

*“–Cenâb-ı Hakk’ı bilirsiniz, buyruğunu tutmazsınız.*

- *Peygamber**’i bilirsiniz, sünnetlerini**yerine getirmezsiniz.*

- *Kur’ân**okursunuz,**amel etmezsiniz.*

- *Hak Teâlâ’nın nimetlerini yersiniz,**şükretmezsiniz.*

- *Cennet**i bilirsiniz,**onu istemeyi bilmezsiniz.*

- *Cehennem vardır dersiniz, ondan lâyıkıyla**sakınmazsınız.*

- *Ölüm**vardır dersiniz, hazırlanmazsınız.*

*Bu kadar fenalıkla duânız**nasıl müstecâb olsun**?!.”*

- *Günah işleyeceksen, bari Allâh’ın nimetini yeme!*

➢*Hem Hak rızkını yiyip hem de O’na**âsî olmak**revâ mıdır?!.*

**YÜKSEK ÖLÇÜLER**

*Şakîk-i Belhî**ile**İbrahim bin Edhem Hazretleri**’nin, birbirlerini irşâd için yaptıkları bir gönül sohbeti esnasında Şakîk-i Belhî Hazretleri sorar:*

*“–Geçim husûsunda ne yaparsınız?”*

*İbrahim bin Edhem;*

*“–Bulunca şükreder, bulamayınca sabrederiz!..” der.*

*Şakîk-i Belhî Hazretleri;*

*“–Bunu, Horasan’ın köpekleri de yapar!” deyince, bu defa İbrahim bin Edhem sorar:*

*“–Ya siz ne yaparsınız?”*

*Şakîk-i Belhî Hazretleri şu cevabı verir:*

*“–Bulursak şükredip infâk ederiz.*

- *Bulamadığımızda yine şükredip sabrederiz.”*(İbn-i Hallikân, *Vefeyât*, I, 32)

**SABIR, ŞÜKÜR ve RIZÂ**

*İbrahim bin Edhem Hazretleri, hacca niyetlenir ve yaya olarak yola çıkar.*

*Yolda giderken, cins devesi üzerine kurulu, mağrur bir kabîle reisine rastlar.*

*Reis, İbrahim bin Edhem Hazretleri’nin yaşlı hâliyle tek başına yola çıkmasına ve görünürde de bir azığının olmamasına çok şaşırır. Bu sebeple de tuhaf bakışlarla sorar:*

*“–Ey ihtiyar, nereye gidiyorsun böyle?”*

*İbrahim bin Edhem Hazretleri ise sükûnetle;*

*“–Haccetmek niyetiyle Kâbe’ye gidiyorum.” der.*

*Aldığı bu cevap üzerine kabîle reisinin tuhaf bakışları, yerini alaycı bir tebessüme bırakır. Bir müddet böyle devam eder. Sonra da küçümseyici bir tavırla;*

*“–Be hey ihtiyar! Deli misin, dîvâne misin?! Bineğin yok, azığın yok! Yol ise uzun, hem de çook uzun!*

*Sen bu zayıf ve ihtiyar hâlinle Kâbe’ye nasıl varacaksın? Bu uzun yola nasıl dayanacaksın?..” der.*

*İbrahim bin Edhem Hazretleri, karşısındaki gafil insanın gönlünü uyandırabilmek ümidiyle;*

*“–Aslında benim birçok bineğim var; ama sen onları göremiyorsun...” cevabını verir.*

*Bu sözler üzerine reis, alaycı tavrına devamla;*

*“–Ne olur onları açıkla da ben de bileyim...” der.*

*İbrahim bin Edhem Hazretleri anlatmaya başlar:*

*“–Benim**«sabır»**adlı bir bineğim vardır ki, başıma bir belâ geldiğinde onunla yoluma devam ederim.*

*«Şükür»**adlı bir bineğim vardır ki, nimete kavuştuğum zaman onunla nice menziller geçerim.*

*Yine önleme imkânım olmayan ve kusurum bulunmayan bir kazaya uğradığım zaman kendi kendime;*

*«–Ben gaybı bilmiyorum, olanda benim için hayır vardır.»**derim,**«rızâ»**adlı uysal bineğimle maksûduma ererim.”*

*Bunları dinleyen reisin alaycı tavrı, yerini şaşkınlığa bırakır. Hayretle tekrar sorar:*

*“–Daha başka neyin var?”*

*“–Bir de şu var ki, nefsim dünyevî bir arzuya yöneldiği vakit; kabirlerde benden çok daha küçük yaşta, hattâ gencecik insanların yattığını düşünerek, nefsime uymaktan sakınırım.*

*Zira;*

*Her insan ölecek yaştadır**!”*

*Bu sözlerle derin bir tefekküre dalan kabîle reisi, İbrahim bin Edhem Hazretleri’ne uzun uzun bakar ve sonra dudaklarından şu sözler dökülür:*

*“–Desene, asıl yaya benmişim de hakikatte binekli olan senmişsin ey muhterem pîr!*

*Var yoluna devam et.*

*Zira bu zarif ve hakikate vâkıf gönlünle sen, nasıl olsa murâdına ereceksin.”*

**Kaynak:** Osman Nûri Topbaş, Asr-ı Saâdetten Günümüze HİDÂYET REHBERLERİ, Yüzakı Yayıncılık

---

Kaynak: [İslam ve İhsan](https://www.islamveihsan.com/ibrahim-bin-edhem-hazretlerinden-hikmetli-sozler-ve-tavsiyeler.html) · Eklenme tarihi: 22.01.2025 · Son güncelleme: 22.01.2025

## Bağlantılar

- [Bu yazının HTML sürümü](https://www.islamveihsan.com/ibrahim-bin-edhem-hazretlerinden-hikmetli-sozler-ve-tavsiyeler.html)
- [Kategori: GÜZEL SÖZLER](https://www.islamveihsan.com/kategori/guzel-sozler)
- [Site dizini](https://www.islamveihsan.com/llms.txt)
