---
title: "Hasan-ı Basrî Hazretleri’nden Hikmetli Sözler ve Tavsiyeler"
description: "Hasan-ı Basrî Hazretleri’nden hikmetli sözler ve tavsiyeler..."
date: 2025-01-13
modified: 2025-01-13
categories: ["GÜZEL SÖZLER"]
tags: ["hasanı basri", "hasanı basri sözleri", "hasanı basri nasihatler", "hasanı basri tavsiye", "hasani basri hazretleri sözleri"]
url: https://www.islamveihsan.com/hasan-i-basri-hazretlerinden-hikmetli-sozler-ve-tavsiyeler.html
language: tr
source: İslam ve İhsan
---

# Hasan-ı Basrî Hazretleri’nden Hikmetli Sözler ve Tavsiyeler

> Hasan-ı Basrî Hazretleri’nden hikmetli sözler ve tavsiyeler...

Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz buyurur: ***“Din, nasihattir.”*** (Müslim, Îmân, 95)

Cenâb-ı Hakk’ın insanlığa muhteşem ikrâmı, ebedî ve mükemmel mûcizesi olan **Kur’ân-ı Kerim;** baştan sona hikmettir, öğüttür, nasihattir, ibret dolu kıssa ve bin bir hissedir.

Başta sahâbî efendilerimiz olmak üzere, bütün Hak dostları Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz’in zamana yayılmış zirve mâhiyette, müstesnâ talebeleridir.

### HASAN-I BASRÎ HAZRETLERİ’NDEN HİKMETLİ SÖZLER VE TAVSİYELER

*Hasan-ı Basrî*-rahmetullâhi aleyh-*Allah Teâlâ’ya şöyle niyâz ederdi:*

*“Allâh’ım! Beni Zât’ına muhtaç kılmak sûretiyle zenginleştir, Sen’den müstağnî bırakarak beni fakirleştirme!”*

(Bâkıllânî, *Î‘câzü’l-Kur’ân,* Beyrut 1998, s. 107)

#### REDDEDİLDİ!

*Bir derviş,**Hasan-ı Basrî Hazretleri**’nden bir şey istemişti. O da hemen ayağa kalkıp gömleğini çıkardı ve dervişe verdi.*

*“–Efendim, eve gidip oradan bir şeyler verseydiniz olmaz mıydı?!.” dediler.*

*Hazret şu cevabı verdi:*

*“–Bir defasında ihtiyaç sahibi biri mescide gelip;*

*«Karnım aç!» demişti. Biz gaflet edip hemen yiyecek getirmedik. Sabah namazına geldiğimizde bir de baktık ki, zavallı ölmüş. Kefenleyip defnettik.*

*Ertesi gün, bir zuhûrat olarak, fakiri sardığımız kefenin mihrapta durduğunu ve üzerinde;*

*«Kefeninizi alın, Allah kabul etmedi!»**yazdığını gördük. İşte o gün;*

*«Bundan sonra bir ihtiyaç sahibini gördüğümde onu bekletmeyeceğim, hemen ihtiyacını göreceğim.»**diye yemin ettim.”*(Bkz. Darîr Mustafa Efendi, *Yüz Hadis Yüz Hikâye*, İstanbul 2001, s. 157)

#### İSTİĞFAR HEPSİNE ÇARE

*Dört kişi gelerek;*

- *Biri**kuraklık**tan,*

- *Diğeri**fakirlik**ten,*

- *Bir diğeri**tarlasının verimsizliği**nden,*

- *Sonuncusu da**çocuğunun olmayışı**ndan yakınıp Hazret’ten himmet talep ederler.*

*Hasan-ı Basrî Hazretleri, onların her birine de**«istiğfâr»**ı tavsiye eder.*

*Yanındakiler, kendisine;*

*“–Efendim, bu kimselerin dert ve sıkıntıları farklı, lâkin sizin hepsine de tavsiyeniz aynı!” derler.*

*Hasan-ı Basrî Hazretleri onlara şu âyet-i kerîmeyle cevap verir:*

*“Rabbinizden mağfiret dileyin; çünkü O çok bağışlayıcıdır. (Mağfiret dileyin ki);*

- *Üzerinize gökten bol bol yağmur indirsin,*

- *Mallarınızı ve*

- *Oğullarınızı çoğaltsın,*

- *Size bahçeler ihsân etsin, sizin için ırmaklar akıtsın!”*(Nûh, 10-12)

(İbn-i Hacer, *Fethü’l-Bârî,* XI, 98; Aynî, *Umdetü’l-Kārî,* Beyrut ts. XXII, 277-278)

#### NE MÜTHİŞ NASİHAT!

*Hasan-ı Basrî Hazretleri bir cenâzeye katılmıştı. Orada yaşlı bir zât gördü. Defin işlemleri bittikten sonra ona;*

*“–Ey ihtiyar!**Sana Allah için soruyorum; ne dersin, acaba vefât eden bu zât, şu anda dünyaya geri dönüp sâlih amellerini artırmayı ve geçmiş günahlarına istiğfâr etmeyi düşünüyor mudur?” diye sordu.*

*O zât da hiç tereddüt etmeden;*

*“–Evet, tabiî ki düşünüyordur.” dedi.*

*Bunun üzerine Hasan-ı Basrî Hazretleri;*

*“–O hâlde bize ne oluyor ki bu vefât eden kişi gibi düşünmüyoruz?” dedi ve yürüdü.*

*Giderken şöyle diyordu:*

*“–**Ölüm, ne müthiş bir nasihat!**Kalplerde hayat olsa, ne kadar beliğ ve tesirli bir mev’ıza, lâkin**nidâ ettiği kimselerde hayat yok**!”*

(İbnü’l-Cevzî, *Âdâbu’l-Haseni’l-Basrî,* thk. Süleyman el-Harş, Dâru’n-Nevâdir, 1428, s. 29)

#### GIYBETE MUKABELE!

*Hasan-ı Basrî’nin kulağına;*

*«–Falan kişi senin hakkında gıybet etti.»**diye bir söz ulaşınca hemen bir tabak üzerine koyduğu birkaç hurmayı o kişiye göndererek özür dileme sadedinde;*

*«–Haber aldığıma göre kazanmış olduğun sevapları, benim amel defterime nakletmişsin. Bundan dolayı seni mükâfatlandırmak istedim, seni hakkıyla mükâfatlandıramadığım için mâzur gör!» diye haber gönderdi.*(Ferîdüddin Attâr, *Tezkire,* I, 70-71)

- *Eğer illâ dedikodu yapacaksan, anne-babanın dedikodusunu yap!..*

➢*Âhirette en azından sevâbın onlara gitmiş olur ve onların günahını yüklenirsin!..*

- *Vallâhi müslüman bir kul için; çocuklarını, torunlarını ve akrabalarını**Allâh’a itaatkâr**görmekten daha sevimli bir şey yoktur.*

#### MUHABBET AMA NASIL?

*–Ey insanlar!*

*«Kişi sevdiğiyle beraberdir.»**hadîsini yanlış anlamayın!*

*(Gücünüz nisbetinde) sâlihlerin amelini işlemedikçe, sâlihlerden olamazsınız.*

*Zira yahudi ve hıristiyanlar da kendilerince peygamberlerini sevdiklerini iddia ederler; fakat (hâl, ahlâk ve yaşayışları itibarıyla)
onlarla beraber değildirler.*(*İhyâ*, c. II, s. 402)

*Hasan-ı Basrî*-rahmetullâhi aleyh-*,**«hurma kütüğü»**nün inlemesi hâdisesinden bahsederken gözyaşları içinde şöyle derdi:*

*“Ey Allâh’ın kulları! Bakınız, bir odun parçası bile, Rasûlullah*-sallâllâhu aleyhi ve sellem-*’in yüce mertebesinin farkında olduğu için O’na muhabbet besliyor, hasretini çekiyor ve O’na kavuşma şevkiyle inliyor. Hâlbuki sizin O’na karşı daha büyük bir iştiyak içinde olmanız, O’nun cemâlini özlemeniz îcâb eder!”*(Zehebî, *Siyeru A’lâmi’n-Nübelâ,*IV, 570)

#### TEVÂZU ÖLÇÜLERİ

- *Tevâzu, karşılaştığın her müslümanın senden üstün olduğunu kabul etmendir.*

*Hasan-ı Basrî*-rahmetullâhi aleyh-*, talebesi olan muhaddis Tâvûs’a şu îkazda bulundu:*

*‒Yâ Tâvûs!**Hadis öğretmek sana**gurur veriyorsa,**bu ilmi okutmaktan vazgeç!*

*Hasan-ı Basrî Hazretleri’nin, talebelerinden birine kerâmetle ilgili yaptığı şu vasiyet çok câlib-i dikkattir:*

*–İlim, hâl ve irfan seviyenin yüksekliğine aldanma!*

- *Bel’am bin Bâûrâ**’nın Levh-i Mahfûz’a bakıp onu okuyacak makama geldikten sonra başına neler geldiğini hatırla!*

- *İnsanlar arasında kendisini kötüleyen kimse, aslında kendisini övmüş olur. Bu ise riyâ alâmetlerindendir.*

#### GECE İBÂDETİNE KALKAMIYORSAN...

- *Kişinin**gece ibâdeti**ne kalkmamasının tek sebebi, işlediği bir**günah**tır.*

- *O hâlde her akşam nefsinizi sorgulayıp kendinizi denetleyiniz. Gece ibâdetine kalkmak için Rabbinize tevbe ediniz.*

- *Gece ibâdetine kalkmak, ancak**günahları altında ezilen**kişiye ağır gelir.*

*Hasan-ı Basrî Hazretleri’ne sordular:*

*“–Gece namazı kılanların yüzleri niçin güzel ve nurlu olur?”*

*Şöyle buyurdu:*

*“–Çünkü onlar,**Rahmân ile baş başa**kalmışlardır...”*

- *Seleften biri, geceleyin Kur’ân okuduğunda sabahleyin kendisini görenler sararıp solmasına, hâlsizliğine, bitkinliğine bakarak gecesini ibâdetle geçirdiğini onun yüzünden anlarlardı.*

*Oysa bugün herhangi biri geceleyin Kur’ân’ı baştan sonuna değin okuyor ama sabahleyin kalktığında, sırtına hırkasını çekip uyumuş gibi yüzünde hiçbir değişiklik görülmüyor.*

#### İKİ KORKU ARASINDA!

*–Ey Âdemoğlu!**Gerçek mü’min, ihsan sahibi bile olsa yine de korku üzere sabahlar. Zaten ona da bu yaraşır. Mü’min, akşama yine aynı korku ile kavuşur. Evet, o her zaman şu iki korku arasındadır:*

- *Geçmiş günahlar:**Bu günahları sebebiyle Cenâb-ı Hakk’ın kendisine nasıl muâmelede bulunacağını bilemez.*

- *Gelecek hayatı:**Nasıl bir hayat sürecek, son nefesi nasıl verecek? Bu soruların cevaplarını devamlı tefekkür eder.*

*Bir gün yolda giderken çok neşeli, gülen bir adamla karşılaşır. Ona;*

*“–Ey kardeşim! Sırât’ı geçtin mi?”**diye sorar.*

*Adam;*

*“–Hayır.” cevabını verince tekrar sorar:*

*“–Peki cennete mi, yoksa cehenneme mi gideceksin? Bunu biliyor musun?”*

*Adam yine;*

*“–Hayır.” diye cevap verir.*

*O vakit Hasan-ı Basrî*-rahmetullâhi aleyh-*o adama şunları söyler:*

*“–Allah sana afiyet versin! O hâlde niçin bu kadar taşkınca gülüyorsun? Unutma ki, o kıyâmet gününün işi çok çetindir!..”*

#### ÇÜRÜTÜCÜLER

- *Kalpler altı şeyden dolayı**çürür ve bozulur:*

*Birincisi:**Tevbe ederim ümidiyle günah işlemek.*

*İkincisi:**İlim öğrenip mûcibince amel etmemek.*

*Üçüncüsü:* *Hareket ve davranışlarda içten ve
samimî (ihlâslı) olmamak.*

*Dördüncüsü:* *Allâh’ın verdiği nimetlerden faydalanıp şükretmemek.*

*Beşincisi:* *Allâh’ın yarattıkları arasında paylaştırdığı rızka râzı olmamak.*

*Altıncısı:* *Ölüleri defnedip onlardan ibret almamak.*

- *Duâlarınız kabul olunmayacak diye korkmuyorum.*

➢*Sizin,**duâ edemez hâle gelmenizden**korkuyorum...*

*Vaktiyle Emevîler devrinin üç büyük hiciv şairinden biri olan**Ferezdak**’ın eşi ölmüştü. Defin merasiminde Hasan-ı Basrî de bulunmaktaydı. Hasan-ı Basrî Hazretleri, şiirleriyle insanları karalayan, iffetlerini zedeleyen bu şaire, bir ara kabri işaret ederek;*

*“–Âhiret için ne hazırladın?” diye sordu.*

*Yaşlı şair;*

*“–Yetmiş yıldan beri kelime-i şahâdeti hazırladım.” dedi.*

*Hasan-ı Basrî;*

*“–Ne güzel hazırlık!” dedikten sonra şu sözleri ekledi:*

*“–Lâkin kelime-i şahâdetin şartları vardır. Bu yüzden iffetli kadınlara iftirâ etmekten sakın!”*

**Kaynak:** Osman Nûri Topbaş, Asr-ı Saâdetten Günümüze HİDÂYET REHBERLERİ, Yüzakı Yayıncılık

---

Kaynak: [İslam ve İhsan](https://www.islamveihsan.com/hasan-i-basri-hazretlerinden-hikmetli-sozler-ve-tavsiyeler.html) · Eklenme tarihi: 13.01.2025 · Son güncelleme: 13.01.2025

## Bağlantılar

- [Bu yazının HTML sürümü](https://www.islamveihsan.com/hasan-i-basri-hazretlerinden-hikmetli-sozler-ve-tavsiyeler.html)
- [Kategori: GÜZEL SÖZLER](https://www.islamveihsan.com/kategori/guzel-sozler)
- [Site dizini](https://www.islamveihsan.com/llms.txt)
