YUSUF HEMEDÂNÎ HAZRETLERİ KİMDİR?

1

Hicrî 441 senesinde Hemedân’ın bir köyünde doğdu. On sekiz yaşında iken ilim tahsili için hilâfet ve ilim merkezi olan Bağdat’a gitti. Büyük âlimlerden fıkıh, hadis, tefsir ve kelâm gibi İslâmî ilimleri tahsil etti. Zekâ ve liyâkati ile akranlarının önüne geçip hocalarının en gözde talebesi oldu.

İslâmî ilimlere dâir sayısız kitap ezberinde idi. Zamanındaki birçok meşâyıh ile tanışmış ve onların sohbetinde bulunmuştu.[1]

Reşahât’ta kendisinden şöyle bahsedilir:

“Hadis ilminde, bilhassa da sened hususunda derinleşti. Bir yandan ilim tahsiliyle uğraşırken bir yandan da müslümanlara vaaz ve nasihatte bulunur, irşad vazifesini îfâ ederdi. İnsanlar onun güzel nasihatleriyle huzur bulurdu.”[2]

Bağdat, Isfahan ve Semerkand’da birçok âlim, onun hadis derslerine devam etmiştir.[3]

Bir müddet sonra, içinde bulunduğu fıkıh ve kelâm tartışmalarından sıkılıp tasavvufa yöneldi. Ebû Ali Fârmedî Hazretleri’ne intisâb etti. Ayrıca Selmân-ı Fârisî Hazretleri’nin asâsı ve sarığı da kendilerindeydi.[4]

İRŞAD FAALİYETLERİ

Yûsuf Hemedânî g tasavvufî eğitimini tamamladıktan sonra halkı irşâd için Merv’de bir tekke kurdu. Bu tekke çok büyük hizmetler görüyor ve oraya sûfîlerin yanı sıra ilim erbâbı da gelip gidiyordu. Ancak Hemedânî g devamlı bu tekkede ikâmet etmedi, halkı irşâd için birçok şehre seyahat etti. 65 yaşlarında iken büyük bir vâiz ve sûfî unvânıyla tekrar Bağdat’a döndü. Bir zamanlar ders okuduğu Nizâmiye Medresesi’nde vaaz meclisi kurdu ve halktan büyük bir alâka gördü.[5]

Dergâh arkadaşı olan İmâm Gazâlî (r.a.) ile meşrepleri birbirine çok benziyordu. Ancak Gazâlî Hazretleri eser te’lifine ehemmiyet verirken, Hemedânî g daha ziyâde ibadet ve halkı irşadla meşgul oldu. Bu sebeple eser te’lifine fazla zaman ayıramadı.

Yûsuf Hemedânî , Ahmed Yesevî ve Abdülhâlık Gucdüvânî Hazretleri gibi pek çok büyük ârif zât yetiştirdi.

Abdülkâdir Geylânî Hazretleri de Yûsuf Hemedânî Hazretleri’nin meclisine gelip ondan feyz almıştır.[6] Geylânî Hazretleri’ni vaaz ve irşâda teşvik eden kişinin Yûsuf Hemedânî Hazretleri olduğu kaydedilir.[7]

Hemedânî g müridlerini, Hâcegân’ın iki temel unsuru olan hizmet ve sohbete yönlendirirdi. Kendisi de sık sık seyahat eder ve insanlara İslâm’ı tâlim ederdi. Birçok kişinin hidâyete ermesine vesîle olmuştu.

Büyük zâhidlerden Ebû’l-Hüseyin Makdîsî’ye:

“–Hiç Allah dostlarından birini gördün mü?” diye sormuşlardı. O, şöyle cevap verdi:

“–Bir seyahatimde Merv’de, vaaz edip insanları Allah Teâlâ’ya dâvet eden bir zât gördüm. İsmine Yûsuf diyorlardı. İşte o zât, Allah dostlarından biri idi!”[8]

HAK DOSTLARININ ESERLERİNDEN HER GÜN 16 SAYFA OKUYUN

Bir defasında Hemedânî Hazretleri’ne:

“–Bu devir geçer ve gerçek şeyhler âhirete göçerse selâmete ulaşmak için ne yapalım?” diye soruldu.

Hemedânî Hazretleri:

“–Hak dostlarının eserlerinden her gün sekiz varak (16 sayfa) okuyunuz.” diye cevap verdi. Ferîdüddîn Attâr Hazretleri bu sözden ilham alarak Tezkiretü’l-Evliyâ isimli eserini kaleme aldı.[9]


[1] Gucdüvânî, Makâmât, s. 40.

[2] Reşahât, s. 40.

[3] Câmî, Nefahât, s. 521.

[4] Gucdüvânî, Makâmât, s. 41-42.

[5] Bkz. Safedî, el-Vâfî bi’l-Vefeyât, XXIX, 47-48; Zehebî, Târîhu’l-İslâm, XI, 643.

[6] Câmî, Nefahât, s. 510-511.

[7] Zehebî, Siyer, XX, 446-447.

[8] Zehebî, Siyer, XX, 68.

[9] Hemedânî, Hayat Nedir, (trc. Necdet Tosun), s. 14, 91.

Kaynak: Osman Nuri Topbaş, Altın Silsile, Erkam Yayınları

PAYLAŞ.

1 Yorum

Bir yorum bırak

Önceki yazıyı okuyun:
HZ. ALİ’NİN (R.A.) ZÜHDÜ

Hz. Ali’nin (r.a.) zühd hayatı nasıldır? Cüneyd-i Bağdâdî -kuddise sirruh- şöyle demiştir: “Allah kendisinden râzı olsun, Emîru’l-mü’minîn Hz. Ali (r.a.),...

Kapat