PEYGAMBERİMİZ’İN SOHBETE VERDİĞİ ÖNEM

0

Sohbet, Rasûlullah Efendimiz’in en mühim terbiye ve tezkiye metotlarındandır. O, ashâbını sohbetle yetiştirmiştir. Mânevî eğitimde insanın rûhuna ve kalbine tesir maksadıyla başvurulan vâsıtaların başında “sohbet” gelir.

“İnsan” kelimesinin “nisyân: unutmak” ve “ünsiyet: alışmak” kelimeleriyle mânâ bakımından yakın bir alâkası vardır. Yani Cenâb-ı Hak, insanı eğitime, telkine ve hatırlatmaya muhtaç bir tabiatta yaratmıştır. İnsanın mânen olgunlaşıp kemâle ermesi için eğitime ihtiyacı vardır.

Eğitilmeyen insan, sahip olduğu güzellikleri zamanla unutur ve kaybeder. Tıpkı, zararlı otlar, dikenler ve karmakarışık bir vaziyette büyümüş ağaçlarla kaplı, bakımsız bir arâzi hâline gelir. Eğitim sâyesinde ise, en kaba insan bile hassas, zarif ve kâmil bir İslâm şahsiyeti kazanabilir. Tıpkı ham bir ağaç kütüğünden son derece zarif bir sanat eserinin vücûda gelmesi gibi…

Rasûlullah -sellallahu aleyhi vesellem- şöyle buyurur:

“Doğan her çocuk (İslâm) fıtratı üzere saf ve tertemiz doğar. Sonra annesi babası onu yahudî, hristiyan veya mecûsî yapar. Tıpkı hayvan yavrusunun bütün âzâları tam olarak sapasağlam doğması gibi… (Sonradan sahibi onun kulağını keser veya başka bir yerini bozar). Hiç, yavrunun kulağı kesik olarak doğduğunu görüyor musunuz?” (Buhârî, Cenâiz, 80; Müslim, Kader, 22, 23; Ahmed, II, 253)

İmam Gazâlî Hazretleri de şöyle buyurur:

“İnsan bal mumu gibidir. Terbiye ile ona -müsbet veya menfî- istenilen şekil verilebilir.”

Mâzisi itibârıyla câhiliye insanı olan “Ashâb-ı Kirâm”ın, Rasûlullah Efendimiz’in nebevî terbiyesi neticesinde, kalbi merhamet, mârifet ve muhabbetle dolu “Asr-ı Saâdet” insanları hâline gelmesi, bunun en mükemmel misâlidir.

Ashâb-ı Kirâm; zâhir ve bâtın, madde ve mânâ olmak üzere çift yönlü bir eğitimle yetişmiştir. Zira ruh ve beden gibi çift yönlü bir yapıya sahip olan insanın eğitiminde de, madde ve mânâ âhengi şarttır. Mâneviyattan mahrum bir şekilde verilen bir eğitim, noksandır. Tek taraflı yetiştirilen bir insan, tıpkı tek kanatla uçmaya çalışan bir kuşa benzer ki, her an aç bir kedinin lokması oluverme tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Mânevî eğitimde insanın rûhuna ve kalbine tesir maksadıyla başvurulan vâsıtaların başında “sohbet” gelir. Sohbet, Rasûlullah Efendimiz’in en mühim terbiye ve tezkiye metotlarındandır. O, ashâbını sohbetle yetiştirmiştir. Zira Cenâb-ı Hak O’na şöyle buyurmuştur:

“Sen öğüt ver (vaaz ve nasihatte bulun)! Çünkü nasihat (ve hatırlatma) mü’minlere fayda verir. Ben cinleri ve insanları, ancak Bana ibâdet (kulluk) etsinler diye yarattım.” (ez-Zariyât, 55-56)

İşte sohbetler, bu ve benzeri nice ilâhî emir muktezâsınca yumuşak bir üslûpla îfâ edilen, gönülleri ilim, hikmet ve ibretlerin tefekkürüyle yoğurarak huzur, sükûn ve hassâsiyete sevk eden, ulvî bir eğitim metodudur.

Kaynak: Osman Nûri Topbaş, Sohbet ve Adabı, Erkam Yayınları

Paylaş.

Yorumlar

Önceki yazıyı okuyun:
FİLOZOF KUR’AN’A MEYDAN OKUYUNCA…

Mevlana Hazretleri de Kur’an’ı ve peygamberlerin hidayetini bir tarafa bırakarak sadece aklına güvenen, onu putlaştıran tiplerin Kur’an karşısındaki tutumunu şu...

Kapat