PEYGAMBERİMİZ ORUCUNU NE İLE AÇARDI?

0

Peygamber Efendimiz (s.a.v.), ne ile oruç açmanın uygun olacağı konusuna açıklık getiriyor. Hadislerde hurma ile oruç açmak tavsiye edilmekle birlikte hurma ile iftar etmek şart değildir, su ya da bir başka içecekle de oruç açılabilir. 

Selmân İbni Âmir radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Peygamber aleyhisselâm şöyle buyurdu:

“Biriniz orucunu açacağı zaman hurma ile açsın; çünkü hurma bereketlidir. Eğer hurma bulamazsa orucunu su ile açsın; çünkü su temizdir.” [Tirmizî, Zekât 26. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Savm 21; Nesâî,
Zekât 82; İbni Mâce, Sıyâm 25]

Sahâbeden Selmân İbni Âmir ed-Dabbî radıyallahu anh‘den rivayet edildiğine göre Nebî sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

Herhangi biriniz iftar etmek istediği zaman orucunu hurma ile açsın. Hurma bulamazsa, su ile iftar etsin. Su temizdir.” [Ebû Dâvûd, Savm 21; Tirmizî, Zekât 26, Savm 10. Ayrıca bk. İbni Mâce, Sıyâm 25.]

Enes radıyallahu anh dedi ki:

“Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem akşam namazından önce bir kaç taze hurma ile orucunu açardı. Taze hurma bulamazsa, kuru bir hurmacıkla iftar ederdi. Kuru hurma da bulamazsa, birkaç yudum su içerek iftar ederdi.” [Ebû Dâvûd, Savm 21; Tirmizî, Savm 10]

HURMA İLE ORUÇ AÇMAK ŞART DEĞİLDİR

Ne ile oruç açmanın uygun olacağı konusuna açıklık getiren bu ilk iki hadîs-i şerîf Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem‘in sözlü tavsiyesini ve sonuncusu fiilî sünnetini bize aktarmaktadır.

Mevsimine göre varsa taze hurma, yoksa kuru hurma o da yoksa su ile oruç açılır. Riyazüs Salihin’de başka hadîs-i şerîfte görüldüğü gibi bunlardan farklı olarak çorba gibi sulu bir yiyecekle de iftar edilir.

Hurma ile oruç açmak şart değildir. Sadece tavsiye edilmiştir. O da hurmanın bolca bulunduğu yöre ve ülkeler içindir. Gerçi günümüzde her şey ithal edilmektedir. Ancak  halkın çoğu için ithal hurma pahalı gelebilir. Bu yüzden her aile için hurma bulundurmak mümkün olmaz. Bu takdirde, insanların yaşadığı her yerde ve yörede mutlaka bulunacak olan su ile iftar edilir.  Nitekim birinci hadiste “Su temizdir” gerekçesi de zikredilmek suretiyle bizzat Resûl-i Ekrem Efendimiz tarafından su ile iftar edilmesi tavsiye buyurulmuştur. Hurma için de bir rivayette “berekettir” gerekçesi yer almaktadır. Hurmanın, doğrudan kana karışan bir özelliğe sahip olması öncelikle onun tavsiye edilmesinin sebebi olabilir. Hurma ile iftar etmek şart değildir, su ya da bir başka içecekle de oruç açılabilir.

YAZIN SU İLE KIŞIN HURMA İLE ORUÇ AÇILABİLİR

Hurma veya su tercihlerini, kış mevsiminde  hurma, yazın su şeklinde yorumlayanlar da olmuştur.

Üçüncü hadiste, Hz. Peygamber’in akşam namazını kılmadan önce iftar ettiği bildirilmektedir. Bu durum, yukarıdan beri açıklamakta olduğumuz iftarda acele etme kuralını ortaya koymaktadır. Akşam namazını kılıp sonra iftar etmek gibi bir uygulama Hz. Peygamber’in hem sözlü hem de fiilî sünnetine uygun düşmemektedir. Önce hurma veya su ile orucu açıp sonra namazı kılmak daha sonra da akşam yemeğini yemek  en uygun olanıdır.

İftardan sonra söylenecek söz, yapılacak dua: Nevevî merhum konu başlığına iftardan sonra yapılacak duayı da koymuş olmasına rağmen her nedense onunla ilgili herhangi bir hadis nakletmemiştir. Biz bu  eksiği iki hadis meâlini zikrederek tamamlamak istiyoruz.

Ebû Dâvûd’un rivayet ettiğine göre (Sıyâm 22) İbni Ömer radıyallahu anh, Hz. Peygamber’in iftar ettikten sonra şöyle dediğini haber vermektedir: “Susuzluk gitti, damarlar serinledi ve inşallah sevap da gerçekleşti.” Yine aynı yerde Peygamber Efendimiz’in iftar ettiği zaman “Allahım! Sadece senin rızan için oruç tuttum ve senin verdiğin rızıkla orucumu açtım” dediği nakledilmektedir.

HADİSLERDEN ÖĞRENDİKLERİMİZ

1- Taze hurma, yoksa kuru hurma o da yoksa su ile iftar etmek sünnettir.

2- Akşam namazını, orucu açtıktan sonra kılmak uygun olur.

3- Hz. Peygamber’in sözü ile fiili arasında daima tam bir uyum vardır. Ümmetine tavsiye ettiklerini bizzat kendisi yaşamıştır.

4- İftar edilince Allah’a kısa ve özlü şekilde dua etmek sünnettir.

Kaynak: Prof. Dr. M. Yaşar Kandemir, Riyazüs Salihin, Erkam Yayınları

Paylaş.

Yorumlar