HİÇ DİNMEYEN ACI: SREBRENİTSA SOYKIRIMI

0

Bugün Srebrenitsa Soykırımı’nın 22. yıl dönümü. Bosna Savaşı’nda Sırp Ordusu tarafından yapılan soykırımda hayatını kaybedenler Bosna Hersek’teki Potoçari anıt mezarlığında anılacak. Bu yıl 71 kurban daha toprağa verilecek.

Haber: Murat Karadeniz

Srebrenitsa Soykırımı‘nda hayatını kaybeden 8 bin 372 kişiden kimliği tespit edilen kurbanlar Potoçari anıt mezarlığına defnediliyor. Bu yıl defnedilecek 71 soykırım kurbanının en genci Damir Suljic 15, en yaşlısı Alija Salihovic ise 72 yaşındaydı. Bugünkü cenaze töreninin ardından toprağa verilen kurbanların sayısı 6 bin 575 olacak.

SREBRENİTSA SOYKIRIMI’NDA YAŞANANLAR

Srebrenitsa Soykırımı büyük acıların yaşandığı Yugoslavya İç Savaşı esnasında yaşanan tüm insanlığın utanç manzaralarından biri olarak göze çarpıyor. İşte tüm detaylarıyla Srebrenitsa Soykırımı’nda yaşananlar…

Tarihe Srebrenitsa Soykırımı adıyla geçen 1991-1995 Yugoslavya İç Savaşı’nda, General Ratko Mladiç komutasında ağır silahlarla donatılmış Sırp Cumhuriyeti Ordusu, Srebrenitsa’ya karşı giriştiği Krivaya ’95 Harekâtı’ esnasında binlerce savunmasız Boşnak Müslümanı katletti.
epa03784024 Bosnians carry coffins of some of the 409 newly-identified Bosnian Muslims at the Potocari Memorial Center in Srebrenica, Bosnia and Herzegovina, 11 July 2013, as part of a memorial ceremony to mark the 18th anniversary of the Srebrenica massacre, considered the worst atrocity of Bosnia's 1992-95 war. More than 8,000 Muslim men and boys were executed in the 1995 killing spree after Bosnian Serb forces overran the town. EPA/VALDRIN XHEMAJ
Birleşmiş Milletler’in Srebrenitsa’yı güvenli bölge ilan etmiş olmasına rağmen 400 silahlı Hollanda barış gücü askeri katliama seyirci kaldı. Sırplar, kadın ve çocuklar dahil binlerce Boşnak Müslümanı şehit etti.

Srebrenitsa Soykırımı, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’da gerçekleşmiş en büyük ve hukuksal olarak ilk kez belgelenen soykırımdır.

SREBRENİTSA’DA NELER OLDU?

Dünyada Soğuk Savaş döneminin sona ermesinin ardından yaşanan gelişmeler altı federe cumhuriyetten oluşan Yugoslavya’nın da dağılmasına neden oldu. Yugoslavya’yı meydana getiren cumhuriyetlerden biri olan Bosna, 1992 yılının Şubat ayında yapılan bir referandumun ardından bağımsızlığını ilan etti. Ancak Bosna’nın bağımsızlık kararını tanımayan Sırplar, Saraybosna’yı kuşatma altına alarak 3,5 yıl süren Bosna Savaşı’nı başlattılar.

1995’in Temmuz ayında Srebrenitsa’da Sırplar tarafından 2. Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupa’da yaşanan en büyük soykırım gerçekleştirildi. Sırp kuvvetleri Srebrenitsa’da beş gün içinde 8.372 Boşnak’ı öldürdü, yüzlerce kadına ve küçük yaştaki kız çocuğuna tecavüz etti. Bir gün içerisinde 20 binin üzerinde Boşnak Srebrenitsa’dan zorla çıkarıldı.

1992-95 yılları arasında sistematik olarak yürütülen büyük çaplı bir etnik temizliğe maruz kalan Bosna’nın doğu yakasında, tüm dünyanın gözleri önünde, Sırp kuvvetleri Boşnaklara karşı her türlü savaş suçunu işledi.

BM’NİN İHÂNETİ

Sırp saldırılarından kaçan binlerce Boşnak, BM tarafından “güvenli bölge” ilan edilen ve 400 Hollandalı barış gücü askeri tarafından korunan Srebrenitsa’ya sığındı. Sığınmacılardan yaklaşık 25 bini, barış gücü askerlerince Srebrenitsa’ya birkaç km. mesafedeki Potaçari’de bulunan bir akü fabrikasına yerleştirildi. Fabrikadaki savunmasız binlerce Boşnak, Hollandalı askerlerce 11 Temmuz 1995’te Ratko Miladiç, nam-ı diğer “Sırp Kasabı”, komutasındaki Sırp askerlerine teslim edildi. Askerler 12 yaş üstü tüm erkekleri bir yana, kadınları da diğer yana ayırdılar. Kadınlara tecavüz edildi, erkekler ise kamyon ve otobüslere doldurularak ölüme götürüldü.srebrenica1
Srebrenitsa’daki kıyımdan Tuzla’ya kaçmaya çalışan 12 bini aşkın Boşnak, dağlık güzergâh üzerinde pusu kuran keskin nişancı Sırp askerleri tarafından âdeta tek tek avlandı. Dağlardaki bu zorlu kaçış yolundan yaklaşık 3 bin kişi sağ olarak Tuzla’ya ulaşabildi. Srebrenitsa’dan Tuzla’ya uzanan yolda 10 gün içerisinde 10 binden fazla kişi katledildi.

BOSNA ZAFERİ NASIL KAZANILDI?

1990’da yapılan seçimleri kazanarak Bosna-Hersek’in ilk cumhurbaşkanı seçilen Aliya İzzetbegoviç, Bosna Savaşı’nda halkı yalnız bırakmadı. Aliya İzzetbegoviç, Saraybosna’nın Sırp kuvvetler tarafından kuşatılması sonucu kente yiyecek, ilaç, silah sokmak amacıyla Kurtuluş Tüneli inşâ ettirdi. Tünel, kuşatma altındaki Saraybosna’nın dış dünyaya açılan tek kapısıydı. Tünel sayesinde  300 bin insan hayatta kaldı. aliya izzetbegovic
Aliya İzzetbegoviç 4 yıl süren bu vahşi savaşta halkının liderliğini büyük bir cesaretle, azimle yürüttü. Saraybosna bombalanırken burayı terk etmedi. Askerleri ile beraber siperde bulundu, sığınaklarda yaşadı. Ordunun başında cephede mücadele etti. Bir taraftan da barışın mücadelesini vererek diplomatik ilişkileri yürüttü. 1995 yılında Amerika’da imzaladığı Dayton antlaşması ile ülkesinin yaşadığı vahşi işgali sonlandırdı. Bosna halkı yaklaşık 200 bin şehidin ardından özgürlüğüne böylece kavuştu.

BOSNA SAVAŞI’NIN BİLANÇOSU

Bosna’da 3,5 yıl devam eden savaşta 312 bin kişi hayatını kaybetti, 2 milyon kişi evini terk etmek zorunda kaldı. 27.734 kişi resmî kayıtlara kayıp olarak geçti. Toplu Mezarları Araştırma Enstitüsü’nün 18 yıldır sürdürdüğü çalışmalarda 20 bin kayıbın cesedine ulaşıldı, bunlardan yaklaşık 18 bin kişinin kimliği belirlendi. Toplu mezarlarda bulunan cesetlerin çoğu parçalandığı ve yakıldığı için kimlik tespit çalışmaları zorlukla sürdürülüyor.srebrenitsa
Bosna-Hersek Kayıpları Arama Enstitüsü verilerine göre, 1995’den bu yana ülke genelinde 500’den fazla toplu, 5 binin üzerinde müstakil mezar bulundu. Kimlikleri tespit edilen kurbanlar, her yıl 11 Temmuz günü düzenlenen törenle toprağa Srebrenitsa’da toprağa veriliyor.

PAYLAŞ.

Bir yorum bırak

Önceki yazıyı okuyun:
ARAFAT’TA RASULULLAH’I DİNLİYOR GİBİ…

Hicretin 10’uncu yılı. Zilhicce ‘nin 9’u. Arefe günü. Miladi 632. Mart’ın 8’i. İslam tebliğinin üzerinden 23 yıl geçmiş. 124 bin...

Kapat